Hukuki Terimler Sözlüğü

Hukuki kavramları sade açıklamalarla arayın ve inceleyin.

TümüABCÇDEFGĞHIİJKLMNOÖPRSŞTUÜVYZ

“Dava” için 59 terim gösteriliyor.

Ara Karar

Mahkemenin davanın esasını çözmeksizin yargılama sırasında ortaya çıkan usul işlemleri veya ara nitelikteki uyuşmazlıklar hakkında verdiği karardır.

Asliye Ceza Mahkemesi

Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen tüm dava ve işlere bakan genel görevli ceza mahkemesidir.

Asliye Hukuk Mahkemesi

Özel hukuk uyuşmazlıklarında, sulh hukuk mahkemesinin görev alanına girmeyen tüm dava ve işlere bakan genel görevli mahkemedir.

Avukatlık Ücreti

Avukatın vekalet ücret tarifesine veya serbest anlaşmaya göre müvekkilden aldığı ücrettir; dava sonucunda kural olarak yeniden kazanılır.

Açık Adliye

Kamuoyunda tartışılan dava ve yargılamaların, kamu güvenliğini veya kamu düzenini bozmaması koşuluyla basın-yayın organları ve kamuoyunca izlenebilmesidir.

Babalık Davası

Biyolojik babalığın tespiti amacıyla doğmamış çocuk veya anne tarafından açılan davadır.

Cevap Dilekçesi

Davalının, davacının iddialarına karşı verdiği cevap dilekçesidir.

Ceza Zamanaşımı

Suçun işlenmesinden veya son suç tarihinden itibaren belirli sürenin geçmesiyle davanın açılmasını ve cezanın verilmesini engelleyen süredir.

Cumhuriyet Savcılığı

Ceza soruşturmalarını yürütmek, kamu davası açmak ve yargılama sonucuna katılmakla görevli bağımsız yargı kurumudur.

Dava

Bir hukuki uyuşmazlığın çözümü için yetkili mahkemeye başvurulması ve yargılama sürecinin bütünüdür.

Davacı

Mahkemeye başvurarak hakkını arayan ve davanın kendisinden yana sonuçlanmasını isteyen taraftır.

Dava Harcı

Davanın açılması için ödenen resmi harçtır.

Davalı

Davada hakkında talep ileri sürülen ve kendisine karşı dava açılan taraftır.

Davanın Açılması

Bir hukuki uyuşmazlığın mahkemeye taşınması ve davanın başlatılmasıdır.

Davanın Kabulü

Mahkemenin, davacının taleplerini esastan yerinde görmesi ve kabul etmesidir.

Davanın Reddi

Mahkemenin, davacının taleplerini yerinde bulmaması ve reddetmesidir.

Davayı Kabul

Davalının, davacının taleplerini kabul etmesidir.

Delil

Bir davada ileri sürülen iddia veya savunmaların doğruluğunu ispat etmek için kullanılan hukuki araçlardır (Belge, tanık, bilirkişi raporu vb.).

Duruşma

Mahkemede davanın taraflarının, avukatların ve hakimin katılımıyla gerçekleştirilen sözlü yargılama oturumudur.

Feragat

Bir hakkını veya davasını kısmen veya tamamen kullanmaktan vazgeçme, bundan sonraki taleplerinden vazgeçme iradesidir.

Gerekçeli Karar

Hakimin davanın sonucunda verdiği hükmü hangi yasal dayanaklara, delillere ve hukuki sebeplere dayandırdığını ayrıntılı olarak açıkladığı resmi karardır.

Geçici Tedbir

Ana davaya kadar geçici olarak mağduriyeti önlemek amacıyla verilen (Velayet, nafaka, yasaklama vb.) kararlardır.

Gider Avansı

Yargılamanın başlaması için davacının mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu harç ve giderlerin peşin olarak ödenmesidir.

Görevsizlik

Davanın açıldığı mahkemenin konuya bakmaya görevli olmadığının anlaşılması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesidir.

Hakim

Davalara bakmak, karar vermek ve yargılamayı yürütmekle görevli bağımsız yargı organı üyesidir.

Hizmet Tespiti Davası

Sigortalının, sigorta başlangıcının veya süresinin tespiti için açtığı davadır.

Hüküm

Mahkemenin bir dava sonucunda uyuşmazlığı çözen, tarafların hak ve borçlarını belirleyen nihai kararıdır.

Juristen Yetki

Bir işlem veya davada görevli ve yetkili merciin (Mahkeme) dışında hukuki bilgi sahibi olan bir kimsenin (Avukat, öğretim üyesi vb.) yaptığı işlem ve başvurudur.

Kovuşturma

Soruşturma aşamasından sonra iddianamenin kabulü ile başlayan ve davanın esasını çözen aşamadır.

Menfi Tespit Davası

Borçlunun, üzerine icra takibi yapılan alacağın kendisine ait olmadığının tespitini istediği davadır.

Nafakanın Azaltılması

Ödeme gücündeki değişiklikler nedeniyle nafaka miktarının azaltılması için açılan davadır.

Nafakanın Kaldırılması

Nafaka ödeme şartlarının ortadan kalkması (Evlilik, yoksulluğun giderilmesi vb.) hâlinde nafakanın kaldırılması davasıdır.

Nispi Harç

Dava konusu değere göre hesaplanan harç türüdür.

Nispi vekalet ücreti

Davanın konusuna göre vekalet ücret tarifesinde belirtilen yüzdelik dilime göre hesaplanan avukatlık ücretidir.

Olaylar

Bir davada taraflar arasında uyuşmazlığa yol açan gerçekleşmiş veya iddia edilen durumlar ve eylemlerdir.

Reddi Hakim

Bir hakimin tarafsızlığından şüphe duyulması hâlinde onun o davaya bakmaktan çekilmesinin talep edilmesidir.

Saklı Pay İhlali

Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarının, saklı payları aşması durumunda tenkis davası açılabilir.

Sanık

Hakkında kamu davası açılmış ve yargılanan kişidir.

Seri Muhakeme

Belirli suçlarda, savcılık ile şüpheli arasında yapılan anlaşma sonucunda dava açılmaksızın cezanın belirlendiği usuldür.

Tahdit Davası

Taşınmazın sınırlarının belirlenmesi amacıyla komşu maliklere karşı açılan davadır.

Tanık

Davanın çözümü için önemli olan olayları mahkemeye anlatan ve yeminle beyanda bulunan kişidir.

Tedbir Nafakası

Boşanma davası sürecinde, dava sonuçlanıncaya kadar geçici olarak ödenen nafakadır.

Tenkis

Saklı paylı mirasçıların saklı paylarına tecavüz edilen oranlarda miras bırakanın yaptığı ölüme bağlı tasarrufların iptali veya oranlanarak indirilmesi davasıdır.

Tenkis Davası

Saklı paylı mirasçıların saklı paylarına tecavüz eden oranlarda miras bırakanın yaptığı ölüme bağlı tasarrufların iptali veya oranlanarak indirilmesi davasıdır.

Tespit Davası

Bir hukuki ilişkinin veya hakkın varlığının veya yokluğunun mahkemece tespitini isteyen davadır.

Uzlaştırma

Suçtan zarar gören ile şüpheli arasında, uzlaştırmacı aracılığıyla tazminat karşılığı anlaşma sağlanması suretiyle kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması usulüdür.

Vekil

Başka bir kişinin (Vekil veren) hukuki işlemlerini ve yargılamadaki davalarını kendi adına yürüten, yetkili kişidir.

Yargılama Giderleri

Davanın açılmasından kesinleşmesine kadar geçen sürede yapılan tüm giderlerdir.

Zamanaşımı

Bir hakkın kazanılması veya kaybedilmesi için kanunda öngörülen sürenin geçmesidir. Sürenin geçmesiyle borç sona ermez ancak dava edilebilme özelliği düşer.

İdari Dava

İdari işlemin (Ceza kesme, vergi vb.) hukuka uygunluğunun idari mahkemelerce denetlenmesi amacıyla açılan davadır.

İptal Davası

Bir işlemin veya sözleşmenin hukuka aykırılığı nedeniyle mahkemecesi iptal edilmesini isteme davasıdır.

İstihkak

Bir eşyanın kime ait olduğunun tespitini isteme davasıdır.

İtirazın İptali Davası

Borçlunun icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğunun tespiti ve itirazın kaldırılması için İcra Mahkemesinde açılan davadır.

Şüpheli

Hakkında suç işlediği şüphesi bulunan ancak henüz dava açılmamış kişidir.